Albayrak Grubu’ndan “Hane” sergisi: Aile İslam sanatlarıyla yeniden düşünüldü
Albayrak Kümesi tarafından klâsik İslam sanatlarını yaşatmak ve gelecek kuşaklara aktarmak emeliyle 12 yıldır kesintisiz olarak sürdürülen İslam Sanatları Stantları, bu yıl “Hane” başlığıyla hazırlandı.
Bu yılki standın açılışı, Tophane-i Amire Kültür ve Sanat Merkezi’nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla gerçekleştirilirken, stant 2025’in “Aile Yılı” ilan edilmesinden aldığı ilhamla, aile, yuva ve kuşaklar ortası bağ kavramlarını İslam sanatlarının estetik ve manevi lisanı üzerinden tekrar düşünmeye ve tefekküre davet eden bir yaklaşımla kurgulandı.
Sergide, 13 çizgi, 17 seramik sınır ve 12 tezhip yapıtlarının yanı sıra 6 tarihi çizgi yapıtı, dijital eserler, geometrik desenlerden oluşan kandiller ve mermer sürece celi sülüs eseri yer alıyor.
SERGİ, TOPKAPI SARAYI’NDAN ALINAN İLHAMLA KURGULANDI
Serginin küratörü Yasemin Karaca, Albayrak İslam Sanatları Stantları kapsamında her yıl yeni bir tema belirlediklerini ve sanatkarların buna nazaran bir üretim süreci içine girdiklerini belirterek, bu yılın temasının “aile” olarak seçildiğini söyledi.
Aile temasına ait bilgi veren Karaca, “Aile temasıyla birlikte biz bir aileyi tamamlayan en değerli ögelerden birinin bir konut, yuva olduğuna karar verdik. Tophane’den yola çıkarak da standın ismini ‘Hane’ olarak belirledik ve şöyle düşündük: Şayet İslam yapıtlarının bir konutu olsaydı, klasik İslam sanatlarının en düzgün örneklerinin bir yuvası olsaydı, burası elbet Topkapı Sarayı olurdu. Burası aslında hepimizin birinci hanelerinden biri.” dedi.
Karaca, Topkapı Sarayı’nın has odalarından referansla stantta bir fizikî kurgu oluşturduklarına işaret ederek, şu bilgileri verdi: “Has odalarda bildiğiniz üzere sedirler, nişler, o nişleri tamamlayan aydınlık pencereler, duvarlarda çiniler, bazen en başta bir ocak, bir kandil, bir halı var. Biz de bütün bunları soyutlayarak sanki nasıl odacıklar oluşturabiliriz fikrine giriştik ve ortaya bu fizikî yer tasarımı çıktı. Bunu da organize ederken ayetlerin ve hadislerin, yazılan sınır levhalarının ve tezhip yapıtlarının içeriklerine baktık.”
“SERGİ İÇİN 13 ÇİZGİ, 12 TEZHİP SANATKARI ESER ÜRETTİ“
Sergide üç küme yapıtın olduğunu aktaran Karaca, “Bir küme anne baba haklarını, bir küme eş haklarını, bir küme da ailenin değerini vurgulayan manalar üzerine ağırlaşmış. Her bir odanın tavanından yeniden sanatçı Serap Ekizler Sönmez’in tasarladığı kandiller sarkıyor. Onların içinden de anime edilmiş Türk halıları motifleri yerlere yansıyor. Stant için 13 sınır, 12 de tezhip sanatkarı eser üretti. Hepsi ülkemizden ve dünyadan alanında en uygun sanatkarlar.” tabirlerini kullandı.
“BU YILIN SOLO STANDI, HATTAT MEHMED ÖZÇAY’IN STANDI OLDU”
Yasemin Karaca, her yıl İslam Sanatları Standı içinde bir solo standa de yer vermeye çalıştıklarının altını çizerek, şunları kaydetti: “Bu yılın solo standı de hattat Mehmed Özçay’ın standı oldu. Onun yapıtlarını bütün bu odacıkların sonunda başka bir kurgu olarak görmek mümkün. Genel olarak biz buraya gelen insanlara aileyi tehdit eden parçalanmışlığı, kopuşu, yalnızlığı simgeleyen vurgulardan çok bir ortaya gelmeyi, büyük bir aile olmayı, yuva sıcaklığını veren hisleri yaşatmak istedik. Bu sebeple de bu sene birinci kere 2025’te üretilmiş çağdaş levhaların en başına konutun büyüğü olarak eski sınır yapıtları koyduk. Her odada yaklaşık 150-200 yaşında bir tarihi eser, aslında onları himaye ediyor diyebiliriz. Biz nitekim jenerasyonlar ortası bir bağ kurmayı hedefledik.”
“BURAYA GELECEK ZİYARETÇİLERİN EVVELA HUZUR HİSSİYLE DONANMASINI İSTEK ETTİK”
Sergide klasik prosedürlerle üretilmiş yapıtların de olduğunu belirten Karaca, “Her yapıtın yanında animasyonlarla bakmaya kıyamadığımız eski yapıtlarla büyük bir aile oluşturmaya çalıştık. Umarım gelenler de bu ailenin bir modülü olur. Biz buraya gelecek ziyaretçilerin evvela huzur hissiyle donanmasını istek ettik. Bunu ne kadar başarabiliriz bilmiyorum. Çalan müzik de ona nazaran tasarlandı.” diye konuştu.
SERGİDEKİ ESERLER
Mekansal olarak her kısmı farklı bir “hane” anlayışıyla tasarlanan stant, anne-baba alakalarından eş olmaya, köklerden nesiller ortası bağlara uzanan çok katmanlı bir anlatı sunuyor. Seyit Ahmet Depeler, Abdurrahman Depeler, Sami Naddah, Hanife Alpaydın, Savaş Çevik, Hafize Namazi, Osman Özçay, Deniz Öktem Bektaş, Yusuf Mazı, Muhammed Yaman, Sait Abuzeroğlu, Taj Essir Hasan ve Saim Günay’ın aralarında olduğu farklı jenerasyonlardan hattatlar tarafından hazırlanan yapıtlara stantta yer verildi.
Sergideki tezhip yapıtlara Ayşe Sayın, Ayten Tiryaki, Beyza Tuna, Fatma Betül Taşcı, Firdevs Bakkal, Gülsüm Gügercin, Mustafa Çelebi, Ender Tatar, Necati Sancaktutan, Nihal Tezcan Sısman, Orhan Dağlı ve Şeyma Okur imza attı.
Dijital yapıtlarda de Mustafa Gülay, Ege Engin ve Celal Can Vatandaş, tabiat, mimari, dönüşüm, istikrar, içsel seyahat, huzur ile maddi ve manevi dünya arasındaki köprü temalarını birbiriyle harmanladı.
Sergiye eşlik eden ezgiler, Metehan Taştemel tarafından Hüseyni makamı temelinde “eve dönüş” fikriyle hazırlandı.
“Libas” başlıklı mermer sürece eser, Bakara Müddeti’nin 187. ayetinde geçen “Onlar sizin için bir örtüdür, siz de onlar için bir örtüsünüz.” ifadesinden hareketle, hattat Seyit Ahmet Depeler tarafından celi sülüs istif ile tasarlandı.
“Hane” standı, 28 Şubat’a kadar her gün 10.00-19.00’da ücretsiz gezilebilecek.
