ABD, BM kuruluşundan resmen ayrıldı
ABD Sıhhat ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı (HHS), Başkan Donald Trump’ın ayrılma kararından bir yıl sonra DSÖ’ye 78 yıllık üyeliğin resmen sona erdiğini açıkladı. Açıklamada, DSÖ’ye yönelik tüm Amerikan fonlarının kesildiği ve kuruluş bünyesinde vazife yapan tüm çalışanın de geri çağrıldığı belirtildi. Böylece, Trump’ın ikinci devrinin birinci gününde imzaladığı kararnameyle başlayan DSÖ’den ayrılma süreci, resmen sona ermiş oldu. DSÖ’ye nazaran ABD’nin kuruma olan borcu 130 milyon doları aşarken ABD’li yetkililer, örgütten çekilme sürecinin tamamlandığını lakin ayrılığın “tam ve sorunsuz” olmadığını belirtiyor.
“EN YIKICI KARARLARDAN BİRİ”
Öte yandan, uzmanlar, ABD’nin başka ülkelerden salgınlara ait erken ikaz sağlayan kritik sıhhat bilgilerine erişiminde boşluklar oluşabileceğini belirtiyor.
Georgetown Üniversitesinden halk sıhhati hukuku uzmanı Lawrence Gostin, ABD’nin örgütten ayrılmasının global salgınlarla çabayı zayıflatacağını ve ABD’li bilim insanları ile ilaç şirketlerinin yeni tehditlere karşı aşı ve tedavi geliştirme kapasitesini olumsuz etkileyeceğini söyledi. Gostin, “Benim görüşüme nazaran bu, ömrüm boyunca alınmış en yıkıcı başkanlık kararlarından biri.” değerlendirmesinde bulundu.
680 MİLYON DOLAR DAYANAK SAĞLIYORDU
DSÖ’nün kuruluşunda öncü rol oynayan ve yıllar boyunca en büyük finansal destekçilerinden biri olan ABD, resmi datalara nazaran örgüte yıllık yaklaşık 111 milyon dolar aidat ve 570 milyon dolar gönüllü katkı sağlıyordu.
DSÖ, mpox, Ebola ve çocuk felci üzere global sıhhat tehditlerine müdahaleyi koordine ediyor, fakir ülkelere teknik takviye sağlıyor, aşı ve tedavilerin dağıtımına katkıda bulunuyor ve yüzlerce hastalık için rehber unsurlar yayımlıyor. Kuruma, dünyadaki çabucak hemen tüm ülkeler üye pozisyonunda yer alıyor.
Uzmanlar, ABD’nin çekilmesinin çocuk felcinin ortadan kaldırılması, anne-çocuk sıhhati programları ve yeni virüslerin tespiti üzere global sıhhat teşebbüslerini önemli formda zayıflatacağı ihtarında bulunuyor. ABD Bulaşıcı Hastalıklar Derneği Lideri Dr. Ronald Nahass, kararı “dar görüşlü ve bilimsel açıdan sorumsuz” olarak nitelendirdi.
TRUMP DSÖ’DEN AYRILDI
Donald Trump, vazifeye gelmesinin çabucak akabinde ABD’nin, Birleşmiş Milletler (BM) kuruluşu DSÖ’den çekilmesini öngören başkanlık kararnamesini imzalamıştı.
Kararname metninde, ABD’nin çekilmesinin nedenleri olarak, “örgütün Wuhan, Çin ve öbür global sıhhat krizlerinden kaynaklanan Kovid-19 salgınını makus yönetmesi, hemen gereksinim duyulan ıslahatları benimsememesi ve DSÖ’nün, üye devletlerin uygunsuz siyasi tesirine karşı bağımsızlığını koruyamaması” gösterilmişti. Metinde ayrıyeten DSÖ’nün, ABD’den “haksız yere ağır ödemeler talep etmeyi sürdürdüğü” belirtilmişti.
