ABD Başkanı Joe Biden, 1961 tarihli Dış Yardım Yasası uyarınca, Güney Kıbrıs Rum İdaresi’nin (GKRY) ABD’den “savunma materyalleri ve hizmetleri” almasına imkan tanıyan direktifi yayımladı.
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, “(Rum Yönetimi’ne) Savunma materyalleri ve hizmetleri sağlanması, ABD’nin güvenliğini güçlendirecek ve dünya barışını destekleyecek.” tabiri kullanıldı.
ABD’nin Rum İdaresi’ne akredite Lefkoşa Büyükelçisi Julie Davis Fisher, X toplumsal medya hesabından yaptığı açıklamada, direktifin, taraflar ortasındaki ilgileri derinleştirecek değerli bir adım olduğunu, güvenlik iş birliğini güçlendireceğini ve Doğu Akdeniz’de istikrarı teşvik edeceğini belirtti.
Güney Kıbrıs’tan yapılan açıklamada ise, Biden’ın yayımladığı kararname, “Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Doğu Akdeniz’de bir istikrar ve güvenlik desteği olduğunun açık bir göstergesi” olarak nitelendirildi.
ABD, KIBRIS’TA İSTİKRAR SİYASETİNİ BOZDU
Biden idaresi devrinde ABD, Güney Kıbrıs’la yakınlaşmaya başladı. Bunun birinci adımı 2020’de atıldı. Washington, 1987’den beri ABD’nin Güney Kıbrıs’a uyguladığı silah ambargosunu kaldırma kararı aldı. Kararın kapsamı Eylül 2022’de genişletildi.
İki ülke ortasında imzalanan Stratejik Diyalog Düzeneği da 2024’te yürürlüğe girdi.
Biden ayrıyeten, Kasım 2024’te Güney Kıbrıs lideri Nikos Hristodulidis’i Beyaz Saray’da ağırladı. Hristodulidis, 28 yıl sonra Beyaz Saray’da ağırlanan birinci Rum başkan oldu.
KKTC’DEN KARARA TEPKİ
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, karara reaksiyon gösterilerek şu tabirler kullanıldı:
“Amerika Birleşik Devletleri Başkanlık Kararı ile 15 Ocak 2025 tarihinde Güney Kıbrıs Rum İdaresi’ni 1961 tarihli Dış Yardım Yasası ile Yabancı Askeri Satış Yasası kapsamına, bu kanunların savunmaya ait hususları ve bu yasalar tahtında savunma hizmetleri alınmaya elverişli bir ülke olarak ilan ettiğini açıklamıştır.
Amerika Birleşik Devletleri 1987 tarihinden bu yana Kıbrıs Rum tarafına uyguladığı silah satış kısıtlamasını 2021 yılında büsbütün kaldırdığını duyurmuş ve anılan kararı her yıl uzatmaktadır.
Anılan yasalar çerçevesinde Kıbrıs Rum tarafı, Yabancılara Askeri Satış ve Fazla Savunma Materyali ve yasa kapsamındaki öbür programlardan yararlanmaya, hasebiyle yeni askeri mühimmat ve teçhizat alımına imkan veren programa katılmaya uygun bulunmuştur.
ABD Başkanlığı tarafından bu açıklamanın ‘dünya barışına’ katkı sağlamak gayesiyle yapıldığının öne sürülmesi ise en diplomatik tabirle trajikomiktir.
Güney Kıbrıs Rum İdaresi son periyotta doruğa tırmanan savunma ve askeri alandaki silahlanma faaliyetleri konusunda adadaki ‘mağdur’ olan taraf olduğu münasebeti ile hareket etmekte olduğunu ve bir güvenlik tehdidi altında bulunduğunu öne sürmektedir. Kıbrıs adasını 1963-1974 yılları ortasında kan gölüne çeviren Rum tarafının ta kendisidir. Rum tarafının Kıbrıs Türk halkına karşı uyguladığı bu mezalim her ne kadar memleketler arası toplum tarafından ‘toplumlararası çatışmalar’ denilerek örtbas edilmeye çalışılsa da, yaşanan acılar Kıbrıs Türk halkının belleğindeki yerini koruma etmektedir.
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin 1974 yılında gerçekleştirdiği Keyifli Barış Harekatı, adada dökülen kanı durdurmuş ve bugün bölgedeki barış ve huzurun yegane teminatıdır. Hasebiyle, Rum tarafının bir güvenlik tehdidi bulunduğu söylemi inandırıcılıktan uzak bir tezdir.
ABD Başkanlığı tarafından alınan bu karar sonrasında, Güney Kıbrıs Rum İdaresi’nin silahlanma yarışını adeta bir savaş hazırlığına girecekmiş üzere sürdüreceği açıktır.
Rum tarafının, bilhassa son periyotta yaptığı ikili askeri işbirliklerinin adada ve bölgede yaratabileceği tehlikeli durum konusunda ilgili tüm taraflara tekraren yaptığımız ihtarların dikkate alınmaması son derece bahtsızdır.
Rum tarafının savaş çığırtkanlığına çanak tutan ülkeleri, bir sefer daha, bu hareketlerinin sonucunu hesaplayarak hareket etmeye ve sağduyulu olmaya davet ediyoruz. Ada ve bölge üzerindeki hassas dengelerin olumsuz istikamette etkilenmesi kimsenin çıkarına hizmet etmeyecektir.
Bu kaygı verici gelişmeleri yakından takip ederek, Kıbrıs Türk halkının güvenliğinin korunması için gerekli tüm adımları Anavatan Türkiye Cumhuriyeti ile birlikte atmaya devam edeceğimizden kimsenin kuşkusu olmamalıdır.