Dokunmak bile cesaret ister: Renklerine aldanıp koparmayın! Cezası cep yakıyor
Yurdumuzda bulunan ve kuşağı tehlike altında olan endemik bitkilere dokunmak dahi yürek istiyor. O denli ki; bitkileri güzel niyetle dahi koparmak büyük para cezasına neden oluyor.
AÜ Eğitim Fakültesi’nden Prof. Dr. Gökhan Deniz, Türkiye’nin floristik açıdan bir açık hava müzesi olduğunu, bu zenginliğin korunmasının sadece bilim insanlarının değil, toplumun tüm kesitlerinin ortak sorumluluğu olduğunu söyledi. Prof. Dr. Deniz, “Bir yandan bu zenginlikle övünürken, öbür yandan gelecek jenerasyonları tehdit altında bırakacak ihmallerde bulunamayız” dedi.
BİYOKAÇAKÇILIK RİSKİ ARTIYOR
Türkiye’de yaklaşık 10 bin bitki çeşidi bulunduğunu, bunların yaklaşık 3 bininin endemik olduğunu belirten Prof. Dr. Deniz, bazı cinslerin yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarıldığını söyledi. Prof. Dr. Deniz, “Biz tabiatta yalnızca birkaç yüz bireyini görebildiğimiz bir bitki tipinin, tıpkı yıl Avrupa’daki bir internet sitesinde yumrusu ya da tohumu satılırken karşımıza çıkması son derece üzücü” dedi.
Arazi çalışmalarında bilhassa yabancı asıllı şahısların bitki ya da hayvan toplarken görülmesi halinde kolluk kuvvetlerine haber verilmesini isteyen Prof. Dr. Deniz, “Bilimsel çalışma yapan akademisyenler bile bakanlık müsaadeleri olmadan tabiattan tek bir örnek alamaz. Vatandaşlarımız bu bahiste hassas olmalı” diye konuştu.
KOORDİNAT BİLGİLERİ GİZLİ
Koruma altında bulunan cinslerin net koordinat bilgilerinin biyokaçakçılık riski nedeniyle titizlikle korunduğunu kaydeden Prof. Dr. Deniz, “Zaman vakit yurt dışı menşeli araştırma kümelerinden bu çeşit bilgileri paylaşmamız isteniyor. Lakin bu bilgileri kamu kurumları dışında hiçbir kişi ya da kuruluşla paylaşmıyoruz” dedi.
‘BALKONDA YAŞAMAZ’
Endemik bitkilerin sadece muhakkak ekolojik şartlarda yaşayabildiğini vurgulayan Prof. Dr. Deniz, kum zambağı, orkide ve salep tiplerinin tabiattan alınıp balkon ya da bahçeye taşınmasının bitkinin vefatına yol açtığını söyledi. Prof. Dr. Gökhan Deniz, “Bu cinsler binlerce yıldır o bölgenin sıcaklığına, yağışına, toprağına ve rakımına ahenk sağlayarak varlığını sürdürüyor. Balkon ya da bahçeye taşımak âlâ niyetli olsa da sonuç değişmez” dedi.
CEZALAR CAYDIRICI
Yürürlükteki mevzuata nazaran, 2026 yılı bilgilerine nazaran kuşağı tehlike altında olan bir bitki ya da hayvan çeşidini tahrip eden yahut ziyan verenlere 699 bin 245 TL idari para cezası uygulandığını belirten Prof. Dr. Deniz, “Niyetin yeterli olması cezayı ortadan kaldırmıyor” dedi. Habitatın tahrip edilmesi, müsaadesiz faaliyet ya da yapılaşma durumunda cezanın 3 milyon 496 bin 768 TL’ye kadar çıktığını vurgulayan Prof. Dr. Deniz, “Doğaya ziyan vermeden, doku kültürü üzere usullerle üretim yapılabilir ve ülke iktisadına katkı sağlanabilir. Lakin biyokaçakçılığa mutlaka geçit yok” diye konuştu.
