Piyasaların gözü ABD büyüme verileri ve TCMB faiz kararında
Küresel piyasalarda geçen hafta ABD Merkez Bankasının (Fed) bağımsızlığına ait tasalar, jeopolitik tansiyonların seyri, ABD’de açıklanan enflasyon dataları ve şirket bilançolarından alınan sinyallerle karışık bir seyir öne çıktı. Gelecek hafta gözler ABD’de açıklanacak büyüme bilgileri ile Davos’ta düzenlenecek doruğa çevrildi. ABD iktisadına ait açıklanan datalar ve ülkedeki gelişmeler, dünya genelinde hisse piyasaları üzerinde tesirli olmayı sürdürdü.
Geçen hafta Fed Başkanı Jerome Powell’ın, ABD Adalet Bakanlığının Fed binalarının yenilenmesiyle ilgili olarak kendisine yönelik bir cezai iddianame tehdidinde bulunduğunu duyurması, bankanın özerkliğine yönelik telaşların artmasına neden oldu. Bu duyurunun akabinde eski Fed yöneticileri ve dünya genelinde birçok merkez bankası Powell’a takviye verici açıklamalar yaptı. Analistler, Powell’ın vazife mühleti mayısta sona erecek olsa da bu yıl Fed’e yönelik gelişmelerin piyasalarda ana temayı oluşturabileceğini kaydetti.
Öte yandan Fed’in siyaset adımlarında güçlü tesiri bulunan enflasyon dataları beklentilere paralel geldi. Ülkede Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), geçen yıl aralıkta aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 2,7 ile beklentiler dahilinde arttı. ABD’de çekirdek enflasyonun ise iddiaların altında gerçekleşerek yıllık bazda yüzde 2,6’lık sonuç vermesi, yatırımcıları fiyat istikrarının şimdi tam manasıyla sağlanamadığı fikrine yönlendirdi.
Ülkede enflasyonun yüzde 2’lik gayenin hala üzerinde olmasının yanı sıra istihdam piyasasındaki bozulmanın derinleşmediği istikametindeki sinyallerin de tesiriyle piyasalarda, Powell’ın vazife mühleti sona erene kadar Fed’den rastgele bir faiz indirimi beklemezken, yıl genelinde ise birincisi haziranda olmak üzere bankanın toplam iki faiz indirimi yapacağı öngörülüyor. Analistler, gelecek hafta ABD’de açıklanacak büyüme verisinden alınacak sinyallerin ülke iktisadına dair daha fazla bilgi sunacağını kaydetti.
ABD Başkanı Donald Trump ise enflasyon bilgilerinin “düşük” olduğuna işaret ederek, Fed Başkanı Powell’ın faiz oranlarını “anlamlı ölçüde” düşürmesi gerektiğini söz etti. Yeni Fed Lideri’nin kim olacağı da merak konusu olmaya devam ediyor. Cuma günü Trump, Fed Başkanlığı adayları ortasında ismi geçen Beyaz Saray Ulusal İktisat Kurulu Yöneticisi Kevin Hassett’i mevcut misyonunda tutmak istediğini söyledi.
Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michelle Bowman, “İş gücü piyasası şartlarında açık ve daima bir düzgünleşme olmadığı sürece, politikayı ayarlamaya hazır olmalıyız.” dedi. Bowman, şartlar değişmeden, duraklama yapacaklarına dair sinyal vermekten kaçınmaları gerektiğini anlattı. Fed Lider Yardımcısı Philip Jefferson da “Mevcut siyaset duruşu, siyaset faiz oranımıza ait ek ayarlamaların kapsamını ve zamanlamasını belirlemek için bizi düzgün bir pozisyonda bırakıyor.” değerlendirmesinde bulundu.
JEOPOLİTİK GELİŞMELER VE DAVOS ZİRVESİ
Diğer yandan geçen hafta jeopolitik gelişmeler yatırımcıların odağında kalmayı sürdürdü. Jeopolitik tarafta ABD idaresinin İran’daki olaylara karşı sergilediği tavır öne çıkarken, Lider Trump, İran’daki şovlarda hayatını kaybeden şahısların sayısına ait bir kıymetlendirme toplantısı yapıp sonra “bir karar vereceklerini” söyledi. Geçen hafta Trump, İran ile iş yapan ülkelerin ABD ile ticaretlerinde yüzde 25 oranında gümrük vergisi ödeyeceğini açıkladı. Trump ayrıyeten, kimi gelişmiş çiplere yüzde 25 tarife getirilmesine yönelik kararnameye imza attı.
Trump’ın imzaladığı kararnameyle Nvidia H200 ve AMD MI325X üzere birtakım gelişmiş çiplere yüzde 25 tarife uygulanacağı fakat ABD’nin teknoloji tedarik zincirinin kurulmasını ve yarı iletken türevlerinin yerli üretim kapasitesinin güçlendirilmesini desteklemek için ithal edilen çiplere uygulanmayacağı belirtildi.
Gelecek hafta global tarafta Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF) her yıl Davos’ta düzenlediği yıllık toplantıları da yakından takip edilecek. 19-23 Ocak’ta gerçekleştirilecek toplantılarda ABD Başkanı Trump’ın 21 Ocak’ta konuşması bekleniyor. Davos’taki dorukta jeopolitik gelişmelerin de masaya yatırılması beklenirken, başkanlardan gelecek açıklamaların yatırımcıların gelecek periyoda ait pozisyonlanmalarında tesirli olması öngörülüyor.
Bu gelişmelerin ışığında ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, enflasyonist baskıların sürebileceği kaygıları ile faiz indirimlerinin bir ölçü ötelenebileceği beklentisiyle geçen hafta yaklaşık 6 baz puan arttı ve yüzde 4,23’e çıkarak 3 Eylül 2025’ten bu yana en yüksek düzeyini gördü. Altının ons fiyatı haftayı yüzde 1,9 kıymet yararıyla 4 bin 595 dolarda kapatırken, gümüşün ons fiyatı geçen hafta rekorunu 93,6 dolara çıkarırken, haftalık bazda yüzde 12,8 artışla 90,1 dolarda süreç gördü. Dolar endeksi yüzde 0,3 yükselişle 99,4 düzeyinde haftayı tamamlarken, Brent petrolün varili de yüzde 1,3 artışla 63,6 dolarda seyretti.
ABD İKTİSADI VE NEW YORK BORSASI
New York borsasında geçen hafta negatif bir seyir öne çıktı. Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 yüzde 0,38, Nasdaq endeksi yüzde 0,92 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,29 düştü. Makroekonomik bilgi tarafında ABD’de tüketici fiyatlarındaki enflasyon datalarının yanı sıra ülkede Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), geçen yıl kasımda aylık bazda yüzde 0,2 artarak beklentilere paralel seyrederken, yıllık bazda yüzde 3 yükselerek beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
Ülkede perakende satışların fiyatı, geçen yıl kasımda bir evvelki aya kıyasla yüzde 0,6 artarak 735,9 milyar dolar oldu ve beklentilerin üzerinde gerçekleşti. ABD’de sanayi üretimi, geçen yıl aralıkta aylık bazda yüzde 0,4 ile beklentilerin üzerinde arttı. Ülkede kapasite kullanım oranı da tıpkı periyotta 0,2 puan artışla yüzde 76,3’e çıktı. Kurumsal tarafta ABD’nin büyük bankalarından gelen bilançolar da pay hareketlerinde tesirli oldu.
19 Ocak ile başlayacak haftada çarşamba konut başlangıçları, bekleyen konut satışları, New York Fed öncü göstergeler endeksi, inşaat müsaadeleri, inşaat harcamaları, perşembe büyüme, şahsî tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi, haftalık işsizlik maaşı müracaatları, cuma S&P Küresel imalat sanayi ve hizmet dalı Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) ve Michigan tüketici itimat endeksi dataları takip edilecek. ABD’de piyasalar pazartesi “Martin Luther King Jr. Günü” hasebiyle sürece kapalı olacak.
AVRUPA PİYASALARI VE GRÖNLAND TARTIŞMALARI
Avrupa borsaları geçen hafta Fransa hariç alış yüklü seyrederken, Rusya-Ukrayna savaşı ve İran başta olmak üzere jeopolitik gelişmeler ile bölgede açıklanan makroekonomik datalar hafta boyunca yatırımcıların odağında kaldı. Gözler yeni haftada Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın yapacağı konuşmalara ve açıklanacak kıymetli ekonomik datalara çevrildi.
Bölgede ABD’nin Grönland’ı istemesine yönelik haber akışı yatırımcıların odağında yer alıyor. ABD’li ve Danimarkalı yetkililer tarafından geçen hafta yapılan Grönland toplantısına yönelik karışık telaffuzlar dikkati çekiyor. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ABD ile Grönland konusunda temel bir uyuşmazlık olduğunu ve ABD’nin Ada’yı ele geçirme hırsının devam ettiğini belirtti. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise Lider Yardımcısı JD Vance ile Danimarkalı yetkililer ortasında yapılan Grönland toplantısının verimli geçtiğini belirterek, iki ülke ortasında Grönland’ın satın alınması konusunda teknik görüşmelere başlanacağını açıkladı.
Makroekonomik bilgi tarafında Almanya’da enflasyonla çabaya yönelik iyimserlikler devam ederken, yıl sonuna ait kesin enflasyon dataları gerçek dalda fiyat ve getiri hesaplamaları için değerli olması nedeniyle yakından takip ediliyor. Bu ortada Dünya Bankası, yayımladığı yeni raporunda, global ekonomik büyüme varsayımlarını bu yıl için yüzde 2,4’ten yüzde 2,6’ya ve gelecek yıl için yüzde 2,6’dan yüzde 2,7’ye yükseltti. Avro Bölgesi iktisadının büyüme beklentisinin ise bu yıl için yüzde 0,8’den yüzde 0,9’a ve gelecek yıl için yüzde 1’den yüzde 1,2’ye yükseltildiği kaydedildi.
Avrupa Birliği (AB) ile Güney Ortak Pazarı (MERCOSUR) ortasında ticaret muahedesi imzalanması bekleniyor. Bu ortada AB, Çin’den ithal edilen elektrikli arabalara uyguladığı yüksek vergiler yerine, bu araçlara yönelik minimum satış fiyatı getirilmesine imkan sağlayacak bir kılavuz hazırladı. AB Komitesi, Çin’den ithal edilen elektrikli arabalar için fiyat taahhüdü tekliflerinin sunulmasına ait hazırlanan kılavuz evraka dair açıklama yayımladı.
Bu gelişmelerle geçen hafta İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,04, İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,18 ve Almanya’da DAX endeksi yüzde 0,15 yükselirken, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,23 düştü. Gelecek hafta pazartesi Avro Bölgesinde enflasyon, salı Almanya’da ÜFE, Zew beklenti endeksi, İngiltere’de ILO işsizlik oranı, çarşamba Avro Bölgesinde ECB Başkanı Christine Lagarde’ın konuşması, İngiltere’de enflasyon, perşembe Avro Bölgesinde ECB toplantı tutanakları, tüketici itimat endeksi, cuma Avro Bölgesinde ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması ile Avro Bölgesi, Almanya ve İngiltere’de imalat sanayi ve hizmet bölümü PMI dataları takip edilecek.
ASYA BORSALARI VE JAPONYA MERKEZ BANKASI BEKLENTİSİ
Asya tarafında Çin hariç alıcılı bir seyir öne çıkarken, bölgede gelecek hafta Japonya Merkez Bankasının (BoJ) alacağı para siyaseti kararları yatırımcılar tarafından yakından izlenecek. Geçen hafta Japonya’da erken seçim olasılıkları değerlendirilirken, Güney Kore Merkez Bankası siyaset faizini beklentilere paralel yüzde 2,5 düzeyinde sabit bıraktı. Bankadan yapılan açıklamada, enflasyonun kademeli olarak istikrar kazanmasının beklendiği söz edilirken, finansal istikrara yönelik risklerin sürdüğü bildirildi.
Tayvanlı çip şirketi TSMC’nin geçen hafta açıkladığı bilançosunda net karı yüzde 35 arttı. Bilanço sonrası yarı iletken paylarında toparlanmalar görüldü. Makroekonomik bilgi tarafında ise Japonya’da aralık ÜFE aylık 0,1 artışla beklentilerin altında gelirken, yıllık yüzde 2,4 yükselişle iddialara paralel gerçekleşti. Çin’de dış ticaret istikrarı aralıkta 808,8 milyar yuan (yaklaşık 114 milyar dolar) fazla verdi.
Geçen hafta dolar/yen paritesi 159,5 ile Temmuz 2024’ten bu yana en yüksek seviyeyi test etti. Analistler, dolar/yen paritesinin 160 düzeyini aşması durumunda kura müdahale olabileceğini söyledi. Bu durumda Japonya Merkez Bankasının (BoJ) faiz artırımına ait beklentilerin nisan ayına kayabileceği öngörülüyor. Kelam konusu gelişmelerle haftalık bazda Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,45 düşerken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,34, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 5,55 ve Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,84 yükseldi. Gelecek hafta pazartesi Çin’de büyüme, perakende satışlar, sanayi üretimi, Japonya’da sanayi üretimi, perşembe Japonya’da dış ticaret istikrarı, cuma Japonya’da enflasyon ve BoJ’un faiz kararı takip edilecek.
YURT İÇİ PİYASALAR VE TCMB GÜNDEMİ
Yurt içinde geçen hafta alış yüklü bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 3,83 yükselişle 12.668,52 puandan kapandı. Gelecek hafta yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK) faiz kararı yatırımcıların odağına yerleşti. Geçen hafta TCMB Başkanı Fatih Karahan, Londra ve New York’ta memleketler arası yatırım bankaları ve finansal kuruluşlarla gerçekleştirilen toplantılarda yatırımcılara Türkiye iktisadına ait sunum yaptı.
Karahan, 2025’teki dezenflasyon sürecine hizmet dalı öncülük ederken besin ve temel tüketim mallarındaki ölçülü seyrin bu görünümü desteklediğini belirtti. Enflasyonun ana eğiliminin son aylarda gerilediğini söz eden Karahan, enflasyon beklentilerindeki düşüşte hane halkı ve firmaların beklentilerindeki güzelleşmenin öne çıktığını bildirdi. Karahan, enflasyondaki düşüşün genele yayıldığına işaret ederek, ana eğilimdeki gerilemenin güçlendiğini söyledi.
TCMB Piyasa İştirakçileri Anketi’ne nazaran, Tüketici Fiyat Endeksi’nde (TÜFE) yıl sonu artış beklentisi yüzde 23,35’ten yüzde 23,23’e geriledi. Merkez Bankası toplam rezervleri, 9 Ocak haftasında bir evvelki haftaya nazaran 6 milyar 985 milyon dolar artarak 196 milyar 75 milyon dolara çıktı. Dolar/TL, haftayı evvelki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 43,2750’den tamamladı. Gelecek hafta yurt içinde pazartesi konut fiyat endeksi, salı konut satışları, perşembe TCMB faiz kararı, tüketici inanç endeksi, gerçek kesim itimat endeksi, kapasite kullanım oranı, cuma Fitch ve Moody’s’in Türkiye için beklenen kredi notu kıymetlendirme raporları takip edilecek.
